
W obliczu trudnych życiowych sytuacji, gdy bliska osoba wymaga całodobowej opieki, Dom Pomocy Społecznej (DPS) staje się często jedynym rozwiązaniem. Jednak pojawia się pytanie: kto ponosi koszty pobytu w Domu Pomocy Społecznej? Czy gmina może obciążyć rodzinę mieszkańca DPS tymi opłatami? Niestety tak! Gmina może żądać zawarcia umowy z małżonkiem, zstępnymi i wstępnymi, a w razie odmowy, sama ustali odpowiednią kwotę i może ją ściągać w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym! Jednakże istnieją możliwości prawne, które pozwolą Ci uzyskać zwolnienie z tego obowiązku.
Kancelaria Adwokacka Jarosław Wróblewski oferuje kompleksową pomoc prawną w sprawach związanych z opłatami za DPS. Dokładnie przeanalizujemy sytuację prawną i finansową, doradzimy jakie są możliwości prawne, jak również pomożemy w uzyskaniu zwolnienia z opłat lub obniżenia ich wysokości. Będziemy Cię reprezentować zarówno w postępowaniach administracyjnych jak i sądowych.
Proces umieszczenia w DPS rozpoczyna się od złożenia wniosku przez osobę zainteresowaną, jej rodzinę lub przedstawiciela ustawowego w ośrodku pomocy społecznej (OPS) właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby wymagającej opieki. OPS przeprowadza wywiad środowiskowy, ocenia sytuację zdrowotną i finansową, a następnie wydaje decyzję o skierowaniu do DPS.
Dom Pomocy Społecznej (DPS) jest placówką przeznaczoną dla osób, które z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności nie są w stanie samodzielnie funkcjonować i wymagają całodobowej opieki. Pobyt w takim domu jest odpłatny, a zgodnie z art. 61 ustawy o pomocy społecznej, obowiązek pokrycia kosztów spoczywa w następującej kolejności na:
Gmina, ponosząc koszty pobytu mieszkańca DPS, ma prawo wystąpić do rodziny z żądaniem partycypacji w wydatkach. Co istotne, obowiązek utrzymywania mieszkańca DPS nie spoczywa m.in. na jego rodzeństwu.
Gmina, po stwierdzeniu braku możliwości pełnego pokrycia kosztów przez mieszkańca DPS, wszczyna postępowanie administracyjne w celu ustalenia osób zobowiązanych do ponoszenia opłat. W pierwszej kolejności organ wysyła wezwanie w którym żąda przedstawienia przez daną osobę jej sytuacji dochodowej, a następnie wzywa do zawarcia umowy określającej wysokość obowiązku dopłat do utrzymania mieszkańca DPS. W przypadku odmowy, organ sam wyda decyzję administracyjną, w której określi wysokość opłaty. Decyzja o wysokości opłat jest wydawana na podstawie analizy dochodów i sytuacji majątkowej członków rodziny. Wskazać należy, że aby było możliwe obciążenie najbliższej rodziny kosztami utrzymania pobytu w DPS, rodzina musi spełnić określone kryterium dochodowe, uregulowane szczegółowo w art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Ciężko jest wskazać konkretne kwoty, jako że ich wysokość nieustannie się zmienia z upływem czasu, w związku z czym niezbędna jest indywidualna analiza konkretnego przypadku.
Ustawa o pomocy społecznej przewiduje sytuacje, w których rodzina może być zwolniona z opłat za pobyt w DPS.
Art. 64 ustawy o pomocy społecznej: Osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w szczególności jeżeli:
1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce;
2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych;
3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia;
4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko;
5) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty lub jej rodzic przebywała w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, na podstawie orzeczenia sądu o ograniczeniu władzy rodzicielskiej osobie kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańcowi domu;
6) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty przedstawi wyrok sądu oddalający powództwo o alimenty na rzecz osoby kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu;
7) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty wykaże, w szczególności na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku, rażące naruszenie przez osobę kierowaną do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty.
Podkreślić należy, że organ może zwolnić daną osobę od wnoszenia opłat, ale nie ma takiego obowiązku. W związku z tym, kluczowe jest sporządzenie profesjonalnego wniosku wraz z uzasadnieniem, którym, poparty odpowiednimi dokumentami, zwiększy Twoje szanse na pozytywne rozpatrzenie sprawy i zwolnienie z obciążeń finansowych. Adwokat Żary Jarosław Wróblewski, dzięki swojemu doświadczeniu i dogłębnej znajomości przepisów, pomoże Ci w uzasadnieniu Twojej sytuacji i w przekonaniu gminy do podjęcia korzystnej decyzji.
Zdecydowanie najczęstszą sytuacją w praktyce, jest powoływanie się na pkt 2, 3, i 7.
▶ Jeżeli stan materialny rodziny nie pozwala na uiszczanie jakiejkolwiek kwoty na pokrycie kosztów pobytu bliskiej osoby w DPS, istnieje możliwość ubiegania się o całkowite zwolnienie z opłat. Kluczowe jest dokładne udokumentowanie sytuacji finansowej, w tym wskazanie wysokości dochodów, kosztów utrzymania oraz wszelkich innych wydatków, które obciążają budżet domowy.
▶ Częstą sytuacją jest, kiedy obowiązany członek rodziny utrzymuje się z jednego wynagrodzenia (np. samotnie mieszkający syn/córka).
▶ Niemoralne byłoby obciążanie rodziny kosztami utrzymania w DPS osoby, która przez lata zaniedbywała swoje obowiązki wobec bliskich. Przykładowo, jeśli ojciec opuścił rodzinę, nie płacił alimentów, nie utrzymywał kontaktów z dziećmi i nie zapewniał im żadnego wsparcia, trudno uznać, by po latach dorosłe dzieci miały być zobowiązane do pokrywania jego kosztów pobytu w DPS. Podobnie w przypadku rodzica, który dopuszczał się przemocy fizycznej lub psychicznej wobec członków rodziny – istnieją podstawy prawne do odmowy płacenia za taką osobę. W takich przypadkach, Kancelaria Adwokacka Jarosław Wróblewski może pomóc w udowodnieniu, że obciążenie rodziny opłatami byłoby niezgodne z zasadami współżycia społecznego.
▶ Szczególnie uzasadnione okoliczności - warto zwrócić uwagę, że katalog z pkt. 2 jest otwarty, tj. mogą wystąpić inne okoliczności, które mogą być podstawą do zwolnienia, a nie tylko “długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych”
W wyżej wymienionych sytuacjach organ może zwolnić daną osobą, jednakże art. 64a przewiduje sytuację, w których organ musi zwolnić rodzinę od ponoszenia kosztów. Organ nie będzie miał innego wyjścia, jak zwolnić obowiązanego, jeżeli przedstawi on wyrok Sądu w którym:
▶ uprawniony został pozbawiony władzy rodzicielskiej nad zobowiązanym, albo:
▶ mieszkaniec DPS został skazany prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo popełnione na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty lub na szkodę jej rodziny.
Organ nigdy nie będzie działał z urzędu, konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku.
Sprawy związane z odpłatnością za DPS często budzą wiele emocji i kontrowersji. Niestety zdarzają się sytuację, że osoba, która trafiła do Domu Pomocy Społecznej zachowywała się wcześniej rażąco nieodpowiednio w stosunku do swojej rodziny, a mimo to Gmina będzie żądać ponoszenia kosztów jego utrzymania.
Kancelaria Adwokacka Jarosława Wróblewskiego specjalizuje się w prawie rodzinnym i socjalnym, oferując kompleksową pomoc prawną w tym zakresie. Nasza kancelaria może pomóc w sporządzaniu wniosku o zwolnienie z opłat, jak również będzie Cię reprezentować w postępowaniu administracyjnym i sądowym, jak również pomożemy Ci sporządzić odwołania od decyzji gminy dotyczących zobowiązań finansowych.
Kontakt z Jarosław Wróblewski Kancelaria Adwokacka Żary:
Jarosław Wróblewski Kancelaria Prawnicza, ul. Śródmiejska 21/1, Żary 68-200, woj. lubuskie, NIP: 9281783196, REGON: 978115579, tel.: 512863338, mail: kancelariazary@gmail.com