Stwierdzenie nabycia spadku to pierwszy krok w sprawie spadkowej, który potwierdzi przejście praw i obowiązków po zmarłym na rzecz spadkobierców. Po nabyciu spadku pojawia się sporo pytań i wątpliwości: jak przeprowadzić tę procedurę? Lepiej udać się do notariusza czy do sądu? Jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku? Skąd pozyskać niezbędne odpisy aktów stanu cywilnego? Ważną sprawą o której niestety wiele osób zapomina jest podatek od spadku! Kiedy należy zgłosić do urzędu skarbowego nabycie spadku? Kiedy powstaje obowiązek podatkowy? W chwili nabycia spadku tj. w chwili śmierci spadkodawcy, po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, czy po dziale spadku?
W tym artykule, uzyskasz odpowiedź na wszystkie powyższe pytania. Cały proces może się wydawać skomplikowany, jednakże Kancelaria Adwokacka Jarosława Wróblewskiego specjalizująca się w prawie spadkowym zadba, by dopełnić wszystkich niezbędnych formalności, a przez postępowanie przejść sprawnie i bezproblemowo.
Spis treści:
- Czym jest stwierdzenie nabycia spadku?
- Nabycie spadku - do notariusza czy do sądu?
- Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku i akty stanu cywilnego
- Jak wygląda postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku?
- Podatek od spadku
- Stwierdzenie nabycia spadku - podsumowanie
Czym jest stwierdzenie nabycia spadku?
Jak wygląda nabycie spadku i cała procedura dziedziczenia można przeczytać w niniejszym artykule: “Nabycie spadku krok po kroku”.
Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest pierwszym krokiem w procesie uregulowania sytuacji prawnej związanej z dziedziczeniem. W niniejszym postępowaniu sąd lub notariusz ustala, kto dziedziczy po zmarłym i w jakich częściach. Wynikiem postępowania jest postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza. Sentencja w tym zakresie brzmi np. tak: "stwierdzić, że spadek po zmarłym … na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli: córka …. i syn … - każdy po 1/2 części".
Nabycie spadku - do notariusza czy do sądu?
W związku z powyższym, do wyboru są dwie drogi: postępowanie sądowe lub sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza (art. 1025 § 1 Kodeksu Cywilnego). Oba tryby są równoważne, a uzyskane dokumenty wywołują dokładnie te same skutki i mają co do zasady taką samą moc prawną. Jednakże oba rozwiązania mają swoje zalety i wady, które należy rozważyć przed podjęciem decyzji. Warto więc skonsultować się wcześniej np. z adwokatem Jarosławem Wróblewskim z kancelarii w miejscowości Żary, aby ustalić do kogo w konkretnej sytuacji należy się udać.
-
- Zakres: Notariusz nie może stwierdzić nabycia spadku w każdej sytuacji, np. gdy istnieją spory między spadkobiercami co do kręgu spadkobierców lub ułamków spadkowych, jak również gdy spadkodawca pozostawił testament ustny lub inny testament szczególny. Z kolei Sąd może rozstrzygnąć wszelkie spory między spadkobiercami i wyda postanowienie nawet na wniosek jednego tylko spadkobiercy, nawet wbrew woli pozostałych uczestników. Ponadto Sąd może orzec na wniosek nie tylko spadkobiercy, ale także osoby mającej w tym interes np. na wniosek wierzyciela zmarłego.
- Szybkość: Postępowanie u notariusza jest zazwyczaj szybsze niż w sądzie. U notariusza akt poświadczenia dziedziczenia można uzyskać w ciągu kilku dniu, w zależności od Kancelarii, podczas gdy w Sądzie postępowanie trwa z reguły kilka miesięcy.
- Obecność: Obecność w Sądzie wszystkich uczestników nie jest wymagana - wystarczy że stawi się jeden spadkobierca. Z kolei u notariusza wszyscy spadkobiercy muszą stawić się osobiście i zgodzić się co do treści aktu dziedziczenia, co często może powodować trudności
- Koszty: Opłata sądowa od wniosku to 100 zł, plus 5 zł opłaty na Rejestr Spadkowy. Sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza jest trochę droższe niż koszty sądowe.
-
- Formalności: Procedura u notariusza jest mniej sformalizowana i prostsza niż w sądzie. Aby sądownie stwierdzić nabycie spadku trzeba złożyć wniosek, który musi odpowiadać warunkom formalnym.
- Moc prawna: W przypadku występowania w obrocie sprzecznych ze sobą dokumentów, postanowienie sądowe o stwierdzeniu nabycia spadku będzie miało wyższą moc prawną niż akt poświadczenia dziedziczenia (art. 1025 § 3 Kodeksu Cywilnego). Niemniej w praktyce taka sytuacja jest niezwykłą rzadkością.
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku i akty stanu cywilnego
Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku inicjowane jest przez złożenie wniosku, który powinien spełnić kilka elementów formalnych, przede wszystkim należy wskazać w nim wszystkich spadkobierców ustawowych, a także wskazać w jakim ułamku oni dziedziczą. Obliczanie udziałów w przypadku większej liczby spadkobierców może być skomplikowane, gdyż konieczna jest znajomość ustawowych reguł dziedziczenia (art. 931 Kodeksu Cywilnego i następne), a niekiedy również znajomość matematyki. Dlatego warto skorzystać z wiedzy Kancelarii Adwokackiej w Żarach, która wyliczy udziały spadkowe za ciebie.
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku należy złożyć w sądzie rejonowym ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Do wniosku koniecznie należy dołączyć m.in.:
- skrócony odpis aktu zgonu spadkodawcy,
- dokumenty potwierdzające pokrewieństwo ze spadkodawcą (odpisy aktów urodzenia lub małżeństwa),
- ewentualnie testament, jeśli spadkodawca go sporządził.
Strony często nie posiadają odpisów aktów stanu cywilnego, dlatego jako adwokat informuje, jakie odpisy są potrzebne i jak należy je uzyskać. Bywają również konfliktowe sytuacje, w których pozostali uczestnicy celowo nie chcą ich przedłożyć. Odpisy do sprawy sądowej można jednak uzyskać bez ich zgody, wystarczy znać niektóre dane - np. data i miejsce urodzenia lub małżeństwa, imiona rodziców itp. Jako Kancelaria Adwokacka możemy wyręczyć strony w uzyskaniu odpisów i na podstawie udzielonego pełnomocnictwa sporządzić odpowiedni wniosek do Urzędu Stanu Cywilnego, aby uzyskać wszystkie niezbędne do sprawy odpisy. Pozwala zaoszczędzić to czas i stres związany z załatwieniem sprawy w urzędzie.
Jak wygląda postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku?
Po otrzymaniu wniosku sąd wezwie pozostałych uczestników do złożenia odpowiedzi na wniosek, a następnie wyznaczy rozprawę, o której zawiadomi wszystkich uczestników postępowania. Obecność wszystkich nie jest wymagana, wystarczy że stawi się minimum jeden ze spadkobierców. Sąd odbierze od niego zapewnienie spadkowe, tj. oświadczenie dotyczące kręgu spadkobierców i spadkodawcy. Sąd zapyta m.in o to czy sporządzony został testament, czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne, czy spadkodawca był w związku małżeńskim w chwili śmierci, czy posiadał dzieci, czy został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia, czy ktoś z spadkobierców odrzucił spadek badź czy zrzekł się spadku.
Ponadto sprawa o stwierdzenie nabycie spadku zdecydowanie wydłuża się, jeśli w grę wchodzi testament, który jeden z uczestników zamierza kwestionować np. podważając jego autentyczność, albo twierdząc, że spadkodawca sporządził go w stanie wyłączającym świadome lub swobodne wyrażenie woli. Wtedy konieczna jest opinia biegłego sądowego np. grafologa lub psychiatry, a Sąd przeprowadza dłuższe postępowanie dowodowe np. przesłuchując świadków na fakt stanu zdrowia psychicznego zmarłego. Możliwe jest również, że spadkodawca wydziedziczył spadkobiercę w testamencie - w takim przypadku podważać można skuteczność tego wydziedziczenia. Przeprowadzane jest wówczas postępowanie dowodowe, w którym kluczowe będą zeznania świadków. .
Na koniec sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym wskazuje spadkobierców i udziały, w jakich dziedziczą majątek zmarłego.
Podatek od spadku
Na koniec pozostaje jeszcze bardzo ważna kwestia - podatek od spadku. Często pojawia się wątpliwość kiedy powinno się zgłosić do urzędu skarbowego fakt dziedziczenia. Z chwilą nabycia spadku, tj. z chwilą śmierci spadkodawcy? Z chwilą dokonania działu spadku tj. przydzielenia konkretnych przedmiotów pomiędzy poszczególnych spadkobierców? Nie, zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn (art. 6 ust. 1 i 4), obowiązek podatkowy powstaje co do zasady z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabyciu spadku lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. Najbliższa rodzina zwolniona jest z obowiązku zapłaty podatku, pod warunkiem, że zgłosi fakt nabycia spadku w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia. Niestety osoby, które decydują się samodzielnie przejść przez procedurę nabycia spadku bardzo często zapominają o tym obowiązku, co może potem spowodować nieprzyjemności z Urzędem Skarbowym i grozić poważnymi konsekwencjami finansowymi. Kancelaria Adwokacka Jarosława Wróblewskiego kompleksowo poinformuje cię o wszystkich czynnościach które należy przedsięwziąć w przypadku nabycia spadku.
Stwierdzenie nabycia spadku - podsumowanie
Stwierdzenie nabycia spadku bądź akt poświadczenia dziedziczenia to urzędowy dowód na to, że spadkobierca posiada uprawnienia do spadku po osobie zmarłej. Niestety wielość procedur, terminów i dokumentów potrzebnych do złożenia wniosku potrafi przytłoczyć, zwłaszcza w trudnym okresie żałoby.
Kancelaria Adwokacka Jarosława Wróblewskiego w Żarach oferuje Państwu wsparcie i pomoc w przejściu przez te zawiłości prawne. Zadbamy o to, aby formalności związane ze spadkiem nie były dla Państwa obciążeniem, a przejście całej procedury było spokojne i bezproblemowe. Nasza kancelaria oferuje kompleksową pomoc na każdym etapie postępowania. Skontaktuj się z nami, a pomożemy Tobie rozwiać wszelkie wątpliwości i doradzimy najlepsze rozwiązania.
Skontaktuj się z naszą kancelarią adwokacką z siedzibą w Żarach przy ul. Śródmiejskiej 21.
Potrzebujesz pomocy w sprawie spadkowej? Skontaktuj się z nami: Adwokat Jarosław Wróblewski, Kancelaria Adwokacka Żary, ul. Śródmiejska 21, 68-200 Żary. Oferujemy profesjonalną pomoc prawną w zakresie: stwierdzenia nabycia spadku, działu spadku, zachowku, testamentów, wydziedziczenia i innych spraw spadkowych.
Kontakt z Jarosław Wróblewski Kancelaria Adwokacka Żary:
- Strona internetowa : adwokaci-zary.com
- Telefon: 512 863 338
- E-mail: kancelariazary@gmail.com
