Wady kupionego samochodu — rękojmia i reklamacja u sprzedawcy

Wady kupionego samochodu — rękojmia i reklamacja u sprzedawcy

Awaria samochodu krótko po zakupie nie oznacza automatycznie, że sprzedawca musi zwrócić cenę. Nie oznacza też, że kupujący pozostaje bez ochrony. Najpierw trzeba ustalić przyczynę problemu, treść zapewnień sprzedawcy oraz to, jakie przepisy mają zastosowanie do konkretnej umowy.

Samochód kupiony od firmy czy od osoby prywatnej?

Jeżeli konsument kupił samochód od przedsiębiorcy na podstawie umowy zawartej od 1 stycznia 2023 r., reklamację rozpatruje się według przepisów o niezgodności towaru z umową. Dotyczy to również samochodów używanych. To inny system niż rękojmia opisana w Kodeksie cywilnym.

Przy zakupie od osoby prywatnej zasadnicze znaczenie mają przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi oraz postanowienia umowy. Rękojmia może też mieć zastosowanie do transakcji między przedsiębiorcami. Przy starszych umowach należy sprawdzić przepisy obowiązujące dla daty zakupu. Osobnej oceny wymaga zakup związany z jednoosobową działalnością gospodarczą, który może korzystać z części ochrony konsumenckiej.

W pierwszej kolejności sprawdź, kto jest sprzedawcą wskazanym w umowie. Sam fakt oglądania auta na placu komisu nie rozstrzyga jeszcze, z kim zawarto umowę.

Czy każda usterka używanego auta jest podstawą reklamacji?

Nie. Znaczenie mają między innymi wiek, przebieg, uzgodnione właściwości i stan pojazdu. Zwykłe zużycie odpowiednie do tych okoliczności nie jest tym samym co ukryta wada silnika, nieujawnione uszkodzenie powypadkowe lub brak cechy, o której zapewniał sprzedawca.

Warto zachować ogłoszenie i wiadomości: informacje o bezwypadkowości, przebiegu albo wykonanych naprawach mogą mieć znaczenie dla oceny zgodności auta z umową. Opinia warsztatu lub rzeczoznawcy powinna opisywać nie tylko usterkę, ale także jej przyczynę i możliwy czas powstania.

Zakup konsumencki od firmy — czego można żądać?

Co do zasady konsument może żądać naprawy lub wymiany. Przepisy pozwalają sprzedawcy zmienić sposób doprowadzenia towaru do zgodności z umową albo odmówić, jeżeli zachodzą ustawowe przesłanki, w szczególności niemożliwość lub nadmierne koszty. Przy konkretnym używanym samochodzie możliwość wymiany wymaga oceny.

Obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy jest możliwe w przypadkach określonych w ustawie — na przykład po nieskutecznej próbie naprawy, odmowie usunięcia niezgodności lub gdy problem jest na tyle istotny, że uzasadnia od razu takie żądanie. Nie ma zasady, że sprzedawcy zawsze przysługują trzy próby naprawy. Odstąpienie od umowy nie przysługuje przy nieistotnym braku zgodności.

Naprawa lub wymiana w ramach tej odpowiedzialności odbywa się na koszt przedsiębiorcy. Nie oznacza to jednak, że każdą samodzielnie zleconą naprawę można bez dalszej oceny rozliczyć ze sprzedawcą.

Zakup prywatny — co wynika z rękojmi?

W ramach rękojmi mogą wchodzić w grę usunięcie wady, wymiana, obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy. Wybór i skuteczność żądania zależą od przesłanek ustawowych; sprzedawca może w określonych przypadkach zapobiec obniżeniu ceny lub odstąpieniu przez niezwłoczną naprawę albo wymianę bez nadmiernych niedogodności. Przy wadzie nieistotnej nie można odstąpić od umowy.

Przy sprzedaży prywatnej strony mogą ograniczyć lub wyłączyć rękojmię. Takie zastrzeżenie jest jednak bezskuteczne, jeżeli sprzedawca podstępnie zataił wadę. Znaczenie ma także to, czy kupujący wiedział o konkretnej wadzie przy zawieraniu umowy. Ogólny zapis o zapoznaniu się ze stanem technicznym wymaga oceny w kontekście całej umowy i okoliczności zakupu.

Obniżenie ceny i dodatkowe wydatki

Obniżenie ceny powinno odpowiadać proporcji wartości samochodu wadliwego do wartości samochodu bez wady. Koszt naprawy może być pomocny w ocenie, ale nie jest automatycznie kwotą należnej obniżki.

Zwrot innych wydatków, takich jak diagnostyka, holowanie lub koszty wynikające z awarii, wymaga ustalenia podstawy odpowiedzialności, ich zasadności i związku z wadą. Nie można z góry obiecać zwrotu wszystkich kosztów eksploatacji, ubezpieczenia czy obsługi prawnej.

Jakie terminy trzeba sprawdzić?

W obecnym systemie konsumenckim przedsiębiorca odpowiada zasadniczo za niezgodność istniejącą przy dostarczeniu i ujawnioną w ciągu dwóch lat. Ustawa przewiduje domniemanie jej istnienia przy dostarczeniu, które może zostać obalone lub nie mieć zastosowania ze względu na specyfikę towaru albo niezgodności. Nie jest to tożsame z terminem przedawnienia roszczenia.

Przy rękojmi za samochód Kodeks cywilny zasadniczo przewiduje dwuletni okres na stwierdzenie wady, a odrębne terminy dotyczą poszczególnych uprawnień. Trzeba też uwzględnić treść umowy. W obrocie między przedsiębiorcami istotny może być obowiązek zbadania rzeczy i niezwłocznego zawiadomienia o wadzie.

Przedsiębiorca ma co do zasady 14 dni na odpowiedź na reklamację konsumenta. Nieudzielenie odpowiedzi w terminie oznacza uznanie reklamacji zgodnie z art. 7a ustawy. Nie jest to uniwersalna reguła dla sprzedaży prywatnej ani termin wykonania każdej naprawy.

Co zrobić po wykryciu problemu?

• Zadbaj o bezpieczeństwo: nie korzystaj z pojazdu, jeżeli usterka zagraża bezpiecznej jeździe lub może powiększyć uszkodzenia.
• Zachowaj umowę, ogłoszenie, dowód zapłaty i korespondencję.
• Udokumentuj objawy, przebieg pojazdu i datę ich zauważenia; uzyskaj opis diagnostyki.
• W miarę możliwości zabezpiecz zdjęcia i wymienione części przed naprawą. Pilnych działań zapobiegających dalszej szkodzie nie należy odkładać wyłącznie z powodu sporu.
• Zgłoś sprzedawcy problem i konkretne żądanie w sposób pozwalający potwierdzić treść i doręczenie reklamacji.

Różnice między podstawami reklamacji wyjaśnia poradnik Rękojmia, niezgodność towaru z umową i gwarancja. Kancelaria w Żarach analizuje umowy i dokumentację techniczną, przygotowuje reklamacje oraz prowadzi negocjacje i sprawy sądowe opisane w zakładce Inne sprawy.