Osoby szukające pomocy prawnej – w sprawie rozwodowej, spadkowej czy karnej – często zastanawiają się, czy powinny zgłosić się do adwokata, czy do radcy prawnego. W praktyce oba zawody mają bardzo zbliżone uprawnienia, a różnice dotyczą głównie samorządu zawodowego i zasad wykonywania zawodu.
Co łączy adwokata i radcę prawnego
Adwokat i radca prawny to zawody zaufania publicznego o niemal identycznej drodze dojścia. Przedstawiciel każdego z nich:
- ukończył pięcioletnie studia prawnicze,
- odbył trzyletnią aplikację – adwokacką lub radcowską,
- zdał egzamin zawodowy,
- został wpisany na listę prowadzoną przez właściwy samorząd zawodowy.
Zarówno adwokat, jak i radca prawny udzielają porad prawnych, sporządzają opinie, umowy i pisma procesowe oraz reprezentują klientów przed sądami powszechnymi, sądami administracyjnymi i Sądem Najwyższym. Oba zawody obowiązuje tajemnica zawodowa, a ich przedstawiciele mają obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej.
Różnice w skrócie
| Adwokat | Radca prawny | |
|---|---|---|
| Samorząd zawodowy | okręgowe izby adwokackie, Naczelna Rada Adwokacka | okręgowe izby radców prawnych, Krajowa Izba Radców Prawnych |
| Umowa o pracę | co do zasady niedopuszczalna (wyjątek: praca naukowa i dydaktyczna) | dopuszczalna, np. w firmie lub urzędzie |
| Obrona w sprawach karnych | tak | tak, jeżeli radca nie pozostaje w stosunku pracy |
| Kolor żabotu przy todze | zielony | niebieski |
Forma wykonywania zawodu
Adwokat co do zasady nie może pozostawać w stosunku pracy. Wykonuje zawód w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim lub spółce. Radca prawny może wykonywać zawód również na podstawie umowy o pracę, np. jako prawnik zatrudniony w przedsiębiorstwie lub instytucji publicznej.
Obrona w sprawach karnych
Do lipca 2015 roku obrońcą w sprawie karnej mógł być wyłącznie adwokat. Od 1 lipca 2015 roku funkcję obrońcy może pełnić również radca prawny, z wyjątkiem radcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę. Obecnie zarówno adwokat, jak i radca prawny mogą reprezentować osobę zatrzymaną, podejrzaną lub oskarżoną, a także pokrzywdzonego.
Tradycja obu zawodów
Historycznie adwokatura koncentrowała się na sprawach osób fizycznych prowadzonych przed sądami, w tym na sprawach karnych, rodzinnych i spadkowych. Radcowie prawni wywodzą się z obsługi prawnej przedsiębiorstw i instytucji. Dziś uprawnienia obu zawodów są niemal takie same, a tradycja ma znaczenie przede wszystkim historyczne.
Do kogo zgłosić się ze sprawą?
O wyborze pełnomocnika nie powinien decydować sam tytuł zawodowy, lecz doświadczenie w sprawach danego rodzaju i możliwość osobistego kontaktu. Z tą samą sprawą można zgłosić się zarówno do adwokata, jak i do radcy prawnego, np. w sprawie:
- karnej – obrona podejrzanego lub oskarżonego, reprezentacja pokrzywdzonego,
- spadkowej – stwierdzenie nabycia spadku, dział spadku, zachowek,
- rozwodowej – rozwód, władza rodzicielska, kontakty z dzieckiem, podział majątku wspólnego,
- alimentacyjnej – ustalenie, podwyższenie lub obniżenie alimentów,
- cywilnej – odszkodowanie, zasiedzenie, eksmisja.
Osoby z Żar i okolic, które szukają radcy prawnego, mogą z tą samą sprawą zgłosić się do Kancelarii Adwokackiej przy ul. Śródmiejskiej 21/1 w Żarach. Spotkania odbywają się od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–17:30, po wcześniejszym umówieniu pod numerem 512 863 338. Zasady rozliczeń opisuje cennik.
Najczęstsze pytania
Czy adwokat jest wyżej w hierarchii niż radca prawny?
Nie. Adwokat i radca prawny to zawody równorzędne. Wymagają takiego samego wykształcenia, trzyletniej aplikacji i zdania egzaminu zawodowego.
Kim jest prawnik i czym różni się od adwokata?
Prawnikiem nazywa się zwykle osobę, która ukończyła studia prawnicze. Prawnik bez uprawnień zawodowych może udzielać porad, ale co do zasady nie może reprezentować klientów przed sądem jako pełnomocnik i nie może być obrońcą w sprawie karnej. Nie obowiązuje go też ustawowa tajemnica zawodowa. Adwokat i radca prawny to prawnicy z pełnymi uprawnieniami zawodowymi.
Czy porada u adwokata kosztuje więcej niż u radcy prawnego?
Wynagrodzenie zależy od kancelarii, rodzaju sprawy i nakładu pracy, a nie od tytułu zawodowego. Porada prawna w naszej kancelarii kosztuje ok. 200 zł.
Czy adwokat zajmuje się tylko sprawami karnymi?
Nie. Adwokaci prowadzą sprawy z wielu dziedzin prawa, m.in. rodzinnego, spadkowego i cywilnego.
